کاریکاتوریست شهرقدسی؛

هنر جادوی انسان در مقابل معجزه ی طبیعت است

ابراهیم قدردان گفت: کاریکاتور در اصل یعنی طراحی شخصیت و کارتون، یعنی جلوه ی تصویری طنز که در شکل های مختلف ارائه می شود.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی قدس خبر، ابراهیم قدردان، کاریکاتوریست حرفه ای و معلم نمونه شهرقدس، از کاریکاتور به عنوان یک هنر طراحی شخصیت یاد کرد و اظهار داشت: یکی از زیرساخت هایی که در کاریکاتور مهم است، این است که باید ظرفیت افراد را بالا برد، تا اگر چیزی مطابق سلیقه و خواسته آنها نباشد، همه ی مبانی اخلاقی را زیر پا نگذارند. باید تحمل داشت و انتقاد پذیر باشیم. در این گزارش تفصیلی، با فعالیت های این هنرمند با تجربه، بیشتر آشنا می شویم.

در چه زمینه هایی فعالیت می کنید؟

از سال ۵۷ ساکن شهرقدس هستم و مدت ۲۲ سال است که تدریس می کنم. تخصص اصلی من بیشتر کاریکاتور بوده و در حال، مدیر مسئول انتشارات بومی ناریا مهر شهرقدس هستم. امیدوارم این کار بتواند گوشه ای از دغدغه هایم را برای توجه هرچه بیشتر به کتاب وکتاب خوانی رفع کند.

کتاب و ادبیات همیشه ذهن مرا به سوی خود می کشید. سال ها پیش، اولین کاری که با دوستان خوبم شروع کردیم، ایجاد دفتر شعر و ادب بود. که بسیار خوب پیش می رفت و افراد زیادی جذب انجمن شدند، اما متاسفانه ادامه پیدا نکرد. حمایت نهادهای متولی فرهنگی در آن زمان زیاد نبود. قطعا اگر این حمایت صورت می گرفت، فعالیت دفتر ادامه پیدا می کرد.

دهه ی هفتاد هم اولین نمایشگاه عکس شهر قدس را به کمک دوستان و حمایت دفتر ارشاد برگزار کردیم. این نمایشگاه شامل مجموعه عکس های قدیم و جدید شهرقدس بود. چون مضمون عکس ها به معضلات شهری می پرداخت انتقادهای زیادی از طرف سازمان های شهر شد. برعکس از طرف بازدیدکنندگان بسیار مورد توجه قرار گرفت.

در این نمایشگاه عکاسان آماتور در کنار عکاسان حرفه ای شهر فرصت خوبی برای یادگیری و نقد عکس پیدا کردند. استعدادهای خوبی از بین جوانان در این نمایشگاه شناسایی شد. اکنون هم سالهاست فعالیت معلمی دارم. بیشتر وقتم را برای نوشتن و کاریکاتور گذاشتم. سه نمایشگاه کاریکاتور در شهرقدس و کرج برگزار کرده ام. در جشنواره وبینال های کاریکاتوری داخلی وخارجی هم حضور دارم.

وی از سایر فعالیت های فرهنگی و هنری اش نام برد و گفت: دو کتاب کاریکاتور آماده ی چاپ دارم. یکی با عنوان زمین نیازمند آرامش است که مجموعه ای شامل چهل کاریکاتور و نوشته ی کوتاه است. و مجموعه کاریکاتور که حاصل سالهای فعالیتم در این زمینه است. اما هنوز موفق به دریافت مجوز چاپ نشده ام.

کتاب خوشنویسی نوین را جهت استفاده دانش آموزان و همکاران فرهنگی سال ۸۸ به چاپ رساندم. خوشبختانه بااستقبال خوبی رو به رو شد و امسال به چاپ پنجم رسیده است. همچنین کتاب دیگری در گروه سنی کودکان با همکاری انتشارات کانون فکری کودکان و نوجوانان چاپ کرده ام، به نام کلید کوچولو که در سال ۹۱ منتشر کرده ام و امسال برای سومین بار تجدید چاپ شده است.

چند سال است کاریکاتور می کشید؟ 

بعد از شعرو ادبیات، علاقه زیادی به کاریکاتور دارم. از دوران دبیرستان کاریکاتور را شروع کردم. البته بیش از ۲۵ سال است که در این زمینه فعالیت دارم.

اولین کاریکاتوری که کشیده اید چه بود؟ 

دبیرستانی که بودم به کاریکاتور علاقه مند شدم. یکی از مساجد شهرقدس نشریه ای ۴ صفحه ای منتشر کرد و خواست کاریکاتوری در آن درج کند و اولین همکاریم با آنها انجام شد. بعد از چند نشریه و گاهنامه والبته دوسال هم با نشریه «زمزمه معلمان» ویژه آموزش و پرورش، فعالیت داشتم.

تصاویر شما بازتاب چه موضوعاتی است؟ و مردم چگونه استقبال می کردند؟  

بازتاب بیشتر کاریکاتورهایم، اجتماعی است. کاریکاتور مثل راه رفتن روی لبه چاقو است. استقبال عمومی خوبی از کاریکاتور می شود. متاسفانه پشتیبانی و حمایتی خاص ازکاریکاتور و کاریکاتوریست ها نمی شود. به طور کلی هنرمندان کاریکاتوریست دارای تشکیلات سازمان یافته ای نیستند.

چه دغدغه های ذهنی برای کشیدن کاریکاتور دارید؟

دغدغه اصلی من موضوعات اجتماعی و محیط زیست است. فشارهای اقتصادی باعث بروز ناهنجاریهای زیادی در جامعه ی ما شده است. بسیار از هنجارها شکسته شده است. توجه مردم به محیط زیست به پایین ترین حد خود رسیده است.

چرا به کاریکاتور روی آوردید؟

کاریکاتور مثل خوشنویسی خط شکسته می ماند. به شما فضای آزاد زیادی می دهد. در کاریکاتور بیشتر از همه چیز مفهوم مهم است. برای همین هم شما باید با خلاصه ترین طرح بتوانید بیشترین مفهوم را انتقال بدهید.

با توجه به اینکه شهرقدس منطقه ای شناخته شده است، موقعیت و پتانسیل بالایی برای فرهنگ سازی و استفاده از هنر دیده می شود. بهره گیری از هنرهای مختلف می تواند موجب کاهش حاشیه سازی های اجتماعی و افزایش رشد اقتصادی می شود.

از موفقیت ها و افتخاراتی که کسب کرده اید، برای شهروندان بگویید.

انسان به دنیا پا می گذارد تا افتخارات کسب کند. به نظر من موفقیت برای کسی است که حداقل در سطح فراتر از کشوری معرفی شود.

با یاری خدا و لطف همکاران توانستم معلم نمونه استان معرفی شوم، در نقاشی آبرنگ مقام سوم کشوری را کسب کردم، در سطح استانی حدود ۸ مقام اول در زمینه های نمایش، کاریکاتور و شعر به دست آوردم. بهترین کاری که بیشتر دوست دارم کتاب کلید کوچولو است. اولین چاپ این کتاب در سال ۹۱ بود که در همان سال در شانزدهمین کتاب سال کودک و نوجوان به عنوان یکی از ۵ کاندیدای بهترین کتاب معرفی شد. همچنین دو ماه بعد، در دهمین جشنواره کتاب رشد ایران، از بین بیش از ۷۰۰ عنوان کتاب، جزء ۱۰ کتاب برتر برگزیده شد.

کارکردن در زمینه کودک، بسیار سخت است و باید دقت زیادی در آن شود چراکه هر چه می نویسی باید عواقب آن را در سال های بعد بپذیری. ذهن کودک درگیر مطالب کتاب می شود. کودک آن را باور می کند و سال ها در ذهنش باقی می ماند. این مسئله مهمی است که خیلی از نویسنده ها رعایت نمی کنند.

در کشیدن کاریکاتورهایتان، شخصیت مهم است و یا ویژگی ظاهری آنها؟

کاریکاتور به معنی طراحی شخصیت است. اگر بخواهیم موضوعی کار کنیم دیگر نام آن کاریکاتور نیست و در قالب کارتن قرار می گیرد. همان طور که گفتم کاریکاتور یعنی طراحی شخصیت. کاریکاتور برای من طنز تلخ است، تلخندی که بازآفرینی درهای اجتماعی است. «من در این زمینه کار می کنم»، کاریکاتویست بودن کار مشکلی است. کاریکاتور برای من خیلی جذاب تر است تا طنز عامیانه ای که ژورنالیستی کار می شود یعنی فقط یک بار می توان از آن استفاده کرد و جذابیتش برای همان موقع است.

وی اشاره کرد: همان طور که عارف قزوینی در شعر از روشنگری استفاده ابزاری می کند، کاریکاتور هم برای من این گونه است. بیشترکارهایم نوعی طنز تلخ است. امروز وضعیت کاریکاتور کمی بهتر شده، اما هنوز به آن جایگاهی که باید نرسیده ایم یعنی باز هم دست و پای همه در کاریکاتور و شعر طنز می لرزد که نباید این طور باشد. یکی از ابزارهایی که در این کارها مهم می باشد این است که باید ظرفیت ها را بالا برد اگر چیزی مطابق سلیقه و خواسته شما نشد نباید همه چیز را خراب کرد، باید تحمل داشته و انتقاد پذیر باشیم.

بهترین خاطره ای که از کاریکاتور دارید را برای مخاطبین تعریف کنید.

با پزشکی رو به رو شدم که خیلی چهره عصبانی داشت و من کاریکاتورش را کشیدم و به او تحویل دادم. بعد از دیدن کاریکاتورش خوشحال شد و جالب این جاست که دیگر آن چهره را به خود نگرفت چرا که فکر می کرد چهره عصبی داشتن خوب است و بهتر است که این طور باشم. ما بهترین آدم های روی زمین نیستیم اگر اشکالی در رفتار و برخورد داریم، باید آن را برطرف کنیم. از اینکه کسی عیب هایمان را بگوید نهراسیم. جامعه زیبایی از رفتارهای خود بسازیم و نباید برای تغییر دادن آن انتظار معجزه داشته باشیم.

چه مشکلاتی در زمینه کاریکاتور دیده می شود؟

همیشه دو عامل باعث پیشرفت یک مجموعه یا هر کاری می شود. یکی از این عوامل این است که باید بدانی از کجا شروع می کنی و به کجا می رسی و عامل دوم این است که باید ظرفیت ها را بالا ببریم. همانطور سیستم تعاملی در آموزش و پرورش دیده می شود، چه خوب است که در بحث کاریکاتور نیز تعریف شود. یعنی اساسنامه ای در سطح کشور تدوین شود. خطوط قرمز در کاریکاتور باید به حداقل برسد. باید از اعمال سلیقه های شخصی در کارجلوگیری شود.  هر چقدر بخواهیم غیر منصفانه برخورد کنیم، نمی توانیم از این واقعیتی که در سطح دنیاست بگذریم، این که یک کاریکاتوریست، نقاش، فیلم ساز، مستند ساز و خبرنگار همه جای دنیا آزاد هستند و محدودیتی در کار ندارند. بنابراین باید ظرفیت ها را بالا ببریم. بنابراین باید بپذیریم که انتقاد تصویری نقش سازنده ای در وضعیت فرهنگی و اجتماعی جامعه دارد.

قدردان یکی از مشکلات دیگر در کاریکاتور کشور را برخورد منفی نسبت به آن دانست و گفت: در ایران همیشه قسمت های منفی دیده می شود و مورد برسی قرار می گیرد و این یک نقطه اشتراک بین سبک کاری کاریکاتور ما و روسیه است. در حالیکه امروزه قوی ترین کشورها در بحث کاریکاتور فقط به شاد کردن مردم می پردازند ما همچنان شاهد این هستیم در هرجایی مانند خیابان و تلویزیون، اکثر خبر ها منفی است و همین باعث شده است که یک ذهنیت منفی در جامعه به بار آید.

همچنین، ما کمترکاریکاتور های مناسبتی داریم و بیش تر آزاد کار می کنیم، چون یک کاریکاتور با موضوع آزاد را می توان در رابطه با بی نهایت موضوع در روزنامه ها و نشریات استفاده کرد.

در پایان، قدردان نسبت به ارتباط نیمکره راست و چپ مغز و نقش آن در مدیریت اشاره داشت و تصریح کرد: راست مغزها در ایران زیاد هستند. از جمله ویژگی های بارز مثبت و منفی آنها، می توان به داشتن طبع سرد، احساساتی و درون گرا بودن اشاره کرد. به نظر من این افراد برای پست مدیریتی در یک مجموعه مناسب نیستند و برعکس افراد چپ مغز، شخصیتی برون گرا داشته و دارای طبع گرمی هستند و در مدیریت قوی عمل می کنند و بهتر است از این افراد در مدیریت یک مجموعه در جهت کسب موفقیت، استفاده شوند.

امیدوارم شادی به جامعه باز گردد و حداقل کسانی که شادی را به مردم انتقال می دهند، تخریب نکنیم. شادی حق مسلم انسان ها در هر جامعه ای است. شادی عنصر پویایی و استحکام ارکان هر نظام اجتماعی است. شادی بنیادها اجتماعی را قوی تر می کند و آرامش را در سطوح مختلف اجتماع گسترش می دهد.

بنا به فرمایش بزرگان: هیچ کسی نمی تواند با ثروت همه را از خودش راضی کند اما با اخلاق می تواند.

 

انتهای پیام/ ع

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *