امام محمدباقر (علیه السلام) فرمودند:
لا فَضيلَةَ كالجِهادِ ، ولا جِهادَ كمُجاهَدَةِ اَلهَوي؛ فضيلتي چون جهاد نيست و جهادي چون مبارزه با هواي نفس نيست (تحف العقول ص 286. مستدرک الوسائل میرزا حسین نوری ج 11 ص 143)
Friday, 20 September , 2019
امروز : جمعه, ۲۹ شهریور , ۱۳۹۸ - 21 محرم 1441
شناسه خبر : 54319
  پرینتخانه » اخبار ویژه, تیتر یک, خبر تولیدی, یادداشت تاریخ انتشار : ۲۰ شهریور ۱۳۹۸ - ۱۶:۴۵ | 51 بازدید | ارسال توسط :

مدیریت بحران حضرت زینب سلام الله علیها

مدیریت بحران حضرت زینب سلام الله علیها در شرایط سخت پس از واقعه عاشورا، الگویی برای سبک زندگی همه بشریت است تا در سختی‌های زندگی با الگو گرفتن از این بانوی بزرگ، بحران‌ها را مدیریت کنیم.

مدیریت بحران حضرت زینب سلام الله علیها

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی قدس خبر، فرآیند پیش‌بینی و پیشگیری از وقوع بحران، برخورد و مداخله در بحران و آرامش و سالم‌سازی بعد از وقوع بحران را مدیریت بحران گویند. برون‌رفت از بحران، مدیری بسیار کار آزموده می‌طلبد تا از شرایط بحرانی به سلامت عبور کند به خصوص مجموعه‌ای که حامل پیام بزرگی برای تمام انسان ها باشد.

در دهه شصت هجری قمری، بهترین تکنیک های مدیریت بحران دیده می شود. پیام‌آوران کربلا نیز حامل پیام آزادی از قید گردنکشان و پیام عزت و آزادگی و پیام شهادت با عزت در مقابل زندگی ذلت‌بار و پیام پیروزی خون بر شمشیر برای انسان ها بودند. در بحرانی‌ترین لحظه‌ها این پیام‌ها به بهترین و رساترین فریادها در گوش اهل تاریخ (گذشتگان و آیندگان) طنین‌انداز شد و صدای کیست مرا یاری کند را آزادگان و شرافتمندان تاریخ انسانیت لبیک گفته و خواهند گفت. امام سجاد علیه السلام، حضرت زینب سلام الله علیها و اهل بیت امام حسین علیها سلام در بحران بی‌نظیر تاریخ بشریت این پیام‌ها را به انسانیت رسانده اند.

حضرت زینب سلام الله علیها با شجاعت، درایت و هیبت علوی، هرگز اجازه ندادند رنج اسارت آنان را از پای درآورد و روحیه خود را در برابر دشمن حفظ کردند و از خودشان ذلت و زبونی نشان ندادند، حفظ روحیه اسیران، بزرگترین حربه‌ای بود که یزیدیان زمان را رسوا کرد و پرده از جنایات آنان برداشت.

در واقعه کربلا با سه بحران وجود داشت. اول، بحران معرفتی و عقیدتی با راهبرد تخریبی و تحقیری و با هدف رسوایی یزیدیان و بنی امیه، دوم، بحران رفتاری و اخلاقی با راهبرد تنذیری و تنبیهی و با هدف بیداری مردم و تبیین حقیقت کربلا و سوم، بحران روحی و روانی با راهبرد تسکینی و دفاعی و با هدف کاهش آلام روحی و حفاظت از کاروان.

بحران معرفتی بنی امیه که از عوام زدگی مردم استفاده کرده و خود را خدا و منبع حق معرفی می کردند. معاویه با پایه گذاری بدعت، بحران رفتاری و اخلاقی را ترویج می داد و در بحران روحی و روانی می توان افرادی از یاران امام حسین علیه السلام که قطعه قطعه شدن خانواده خود را در کربلا دیدند و توهین ها به آنها شد را اشاره کرد.

حضرت زینب سلام الله علیها، در مواجه با این بحران ها سه راهبرد پیش گرفتند. در مواجه با بحران تخریبی و تحقیری، به بعد معرفتی و عقیدتی افراد هجوم بردند و در خطبه اول که در کاخ یزید خواندند به آیه ۱۰ سوره روم اشاره کردند” سپس سرانجام کسانی که اعمال بد مرتکب شدند به جایی رسید که آیات خدا را تکذیب کردند و آن را مسخره گرفتند”. حضرت از سقوط انسان افشاگری می کنند و مبانی فکری دشمن را زیر سوال می برند.

در ادامه به آیه ۱۷۸ سوره آل عمران اشاره کرده و می فرمایند:” آنها که کافر شدند و راه طغیان را پیش گرفتند، تصور نکنند اگر به آنان مهلت می دهیم به سودشان است! ما به آنها مهلت می دهیم فقط برای اینکه بر گناهان خود بیفزایند؛ و برای آنها عذاب خوارکننده ای آماده است.

حضرت زینب سلام الله علیها، جنایات یزید را افشا می کند و عرف جامعه آن زمان را حکم میکرد که زنان بدون روبند اگر در جامعه حاضر می شدند ناپسند بود. در ادامه به سابقه و پیشینه عامل بحران یعنی سابقه خانوادگی یزید اشاره می کنند و در حضور همگان شخصیت یزید را تخریب می کنند. حضرت به گونه ای صحبت می نمودند که انگار ایشان اسیر نبودند و در نهایت مسیر و نقشه های آینده کسانی که عامل بحران بوده اند را افشاگری می کنند.

رویکرد حضرت زینب سلام الله علیها در بحران تنذیری و تنبیهی، مخصوص عالم نمای عابد نماست. برخی افراد در آن زمان بودند که امام حسین علیه السلام را دوست داشتند ولی به کمک حضرت نرفتند. برخی افراد از نفاق درون خود آگاه نیستند پس باید نفاق آنها ثابت و دلیل آن ذکر شود و اگر دلیل گفته نشود، یعنی توهین شده است.

حضرت با دو گروه جاهلان و قساوت کنندگان برخورد داشتند و راهبردشان با اثبات نفاق، دلیل نفاق، نتیجه نفاق و آینده نگری و روشنگری ابعاد مسیر حرکت بود.

حضرت زینب سلام الله علیها سهم غذای روزانه خود را به کودکان می دادند. بسیاری از زنان بودند که خود را فدای حضرت می کردند تا ایشان تازیانه نخورند و نامی از آنها در تاریخ نیامده است. مردان شهید می شوند و زنان شهید تربیت می کنند. این ها درسی است برای ما تا یاد بگیریم که فدای ایدئولوژی شویم.

حضرت سلام الله علیها، تکنیک های روانشناسی مانند مبدا شناسی، هستی شناسی، راهکار شناسی و شخصیت شناسی را در مدیرت بحران اجرا نمودند. در نظام روانشاسی، اعتماد به نفس شاه کلید عبور از بحران است. حضرت زینب از سیستم اعتماد به نفس عبور کرده و به اعتماد و یقین به رَبّ رسیده است. در مدیریت بحران ایشان نوع نگاه متفاوت است. آنجا که قرآن می فرماید “اِحدَی الحُسنَیین”، پس در راه خدا یا شهید می شوی یا پیروز هستی و آنجا که حضرت فرمودند هر چه دیدم زیبا بود، بنابراین نوع نگاه به هستی موجب مدیریت کردن بحران می شود.

حضرت در برابر بانیان دربار کربلا بهترین راهکار را در نظر می گرفت و جسارت در عنوان بسیاری از مطالب داشتند. وقتی می خواستند صحبت کنند، زمینه سازی می کردند و می فرمودند همه ساکت و حتی اجازه بلند شدن زنگوله شتر را ندادند. با این کار می خواستند سخنانشان تحریف نشود و همه کاملا گوش دهند و زمان شناسی و زمینه شناسی برای ایراد سخن را در نظر داشتند.

در چنین شرایط بحرانی حضرت زینب سلام الله علیها نه فرار از بحران را در دستور کار خود قرار دادند و نه مغلوب شدند. حضرت با اتخاذ راهبردهایی هوشمندانه، همه تهدیدهای پیش رویش را به فرصتی برای تبلیغ و روشنگری تبدیل نمودند. این بانوی قهرمان با بهره گیری از زبان عقل و حماسه پایه گذار نهضتی مبتنی بر حماسه کربلا شدند، نهضتی که با هدف خونخواهی از قیام امام حسین علیه السلام و احیا اسلام اصیل تشکیل شد و تا همیشه تاریخ استمرار خواهد یافت.

مدیریت بحران حضرت زینب(س) در شرایط سخت پس از واقعه عاشورا٬ الگویی برای سبک زندگی همه بشریت است تا در سختی‌های زندگی با الگو گرفتن از این بانوی بزرگ٬ بحران‌ها را مدیریت کنیم.

 

نویسنده: سیده طیبه عزتی

انتهای پیام/

 

|
به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : ۰
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.