فلسفه جشن چهارشنبه آخر سال؛

زردی من از تو، سرخی تو از من

جشن چهار شنبه سوری جشنی است که درشب چهارشنبه آخر سال برگزار می شود و از دوواژه مرک (چهارشنبه،سوری) ساخته شده است،واژه ابتده نام یکی از روز های هفته می باشد و واژه دوم به معنای سرخ است که از دیر باز در فرهنگ و سنت ایرانیان این جشن برقرار بوده است.

به گزارش پایگاه تحلیلی خبری قدس خبر، چهار عنصر اصلی در طبیعت که می توان نام برد آب ،خاک، آتش و باد است که در میان آنها آتش اصلی ترین و بنیادی ترین عنصری است که در مراسم چهارشنبه سوری آن را مقدس شمرده و با برپاکردن آن تمامی غم ها ،ناراحتی ها و تمامی مشکلات خود را به آن می سپارند.

جشن چهار شنبه سوری جشنی است که درشب چهارشنبه آخر سال برگذار می شود و از دوواژه مرک (چهارشنبه،سوری) ساخته شده است،واژه ابتده نام یکی از روز های هفته می باشد و واژه دوم به معنای سرخ است که از دیر باز در فرهنگ و سنت ایرانیان این جشن برقرار بوده است و در شاهنامه فردوسی نیز چندی اشاره به ان شده است ولیکن قبل از اسلام در نزد ایرانیان در روز خاصی برگزار نمی شد و معمولا در اواخر زمستان آن هنگام که برف ها و یخ ها در حال ذوب شدن بودن و زمین جای لباس سفیدی که بر تن کرده بود و به خواب فرو رفته بود را به لباسی با طرح و نقش های از عنواع گل ها وسبزه ها می داد و از خواب خود بیدار شده بود و کم کم سرمای درون خود را به گرمای خورشید ترجیح می داد بر گزار می شد اما پس از به کارآمدن دین اسلام و حمله اعراب به ایران این جشن به چهار شنبه آخر سال معروف شد چرا که چهارشنبه نزد اعراب نحس و شوم بوده است و در این روز اعراب در این سدد بودند که نحسی ها  و بلا ها را در آتش فرو ریخته و آن را از خود دور کرده و نابود می کنند.

جشن چهارشنبه آخر سال در شهر های مختلف میان ملل و اقوام گوناگون با نام ها و سنت های مختلفی و مشخصات مشترکی برگزار می شود و افراد به جشن و پایکوبی می پردازند چرا که این جشن نه تنها در ایران بلکه در کشور های همسایه و غیر همسایه همچون افغانستان، ازبکستان، تاجیکستان، جمهوری اذربایجان و دیگر کشور ها برگزار می شود.

جشن آتش را مانهرات به منزله دعای دفع شیطان و پری دانسته و گفته شده است که مردم بر این اعتقاد بوده اند که با این که نور بیش تری به نور آفتابی دهند بلکه نعفت ها در سطح زمین فراوان گردد.

این سنت کهن در ابتدا با برپا کردن آتش در دم دمای غروب اغاز می شود و افراد دور آن می ایستند و از روی آتش می پرند و بعد از آن کارهایی از قبیل قاشق زنی ،فال گوشی و گره گشایی ،اجیل مشکل گشا را به عمل می آورند.

قاشق زنی

یکی از کارهایی که در شب چهار شنبه سوری صورت می گیرد قاشق زنی می باشد ، عده ای پارچه ای سفید بر صورت و دوش خود به منظور آنکه چهره آنها قابل رویت نباشد انداخته و با قاشقی که بر یک کاسه فلزی می کوبند به در خانه ها رفته و صاحب خانه با شنیدن صدای آن با سینی یا سبدی پر از آجیل شب عید و شکلات بیرون می آیدیدآاذوومو و مقداری ازاین خوراکی ها را به داخل کاسه های قاشق زنان می ریزند.

فال گوشی و گره گشایی

هنگام برپا کردن آتش چندی از افراد به منظور رفع حاجت خود نیت کرده و در کنار یک کوچه یا خیابان می ایستند و به حرف های اولین فردی که هنگام صحبت کردن از آنجا عبور کرد  گوش کرده و پاسخ نیت خود را می گیرند.

آجیل مشکل گشا

پس از خاموش کردن اتش اشخاص گوشه ای گرد هم نشسته و با شکستن تخمه های مختلف از قبیل کدو ،خربزه،گل افتاب گردان و دیگر تخمه ها گره از مشکلات خود باز می کنند وبا گفتن داستان یا جک های خنده دارشب چهار شنبه اخر سال خود را با شادی به پایان می رسانند .

نا گفته نماند که  این مراسم نه تنها اخرین مراسمی است که در طول سال برگزار میشود بلکه از طرفی هم اولین مراسمی است که به مناسبت نوروز پیش از آغاز سال جدید برگزار می شود و مردم با جشن گرفتن آن  با خوشحالی و شور ونشات به پیشواز فصل بهار می روند، فصلی که سرشال از تازگی ها و زیبایی ها است .

نویسنده: پردیس سهیلی

انتهای پیام/

 

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *